 | | Những quầy bán rong bánh ướt, bún thịt nướng ở TP Hồ Chí Minh rất đắt khách. |
Trở nên người tiêu dùng uyên thâm không dễ!
Bún, phở, bánh cuốn… là món ăn hằng ngày của người dân TP Hồ Chí Minh nhưng không phải ai cũng biết công nghệ sản xuất của những thực phẩm từ gạo này. Tháng 7-2013, trọng tâm Nghiên cứu và Tư vấn về tiêu dùng (CESCON) thuộc Vinastas đã khảo sát các loại thực phẩm như bún, bánh canh, bánh hỏi, bánh phở, bánh cuốn kinh doanh tại một số siêu thị, chợ, cửa hàng trên địa bàn TP Hồ Chí Minh. Kết quả cho thấy, 5/6 loại thực phẩm (khoảng 80%) có chứa chất làm trắng huỳnh quang (tinopal). 5/9 (56%) mẫu bún, 4/4 (100%) mẫu bánh ướt, 5/5 (100%) mẫu bánh hỏi, 3/4 (75%) mẫu bánh phở và 7/7 (100%) mẫu bánh canh đều chứa tinopal. Sau khi Vinastas ban bố kết quả xét nghiệm, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) TP Hồ Chí Minh cũng lấy mẫu thử và phát hiện 7 mẫu bún tươi lấy ngẫu nhiên tại chợ nhỏ lẻ có nhiễm chất tinopal. Thông tin trên khiến người tiêu dùng trên địa bàn TP Hồ Chí Minh hoang mang. Tuy nhiên, theo ông Huỳnh Lê Thái Hòa - Chi cục trưởng Chi cục ATVSTP TP Hồ Chí Minh, số mẫu quá ít nên chỉ mang tính tham khảo, để đánh giá tình hình chung, cần phải có đợt kiểm tra, khảo sát toàn diện.
CESCON cho biết, hóa chất tinopal chỉ dùng trong sản xuất giấy, dệt vải và bột giặt. Dùng tinopal để làm tăng trắng bún, bánh canh, bánh hỏi, bánh phở, bánh cuốn, bánh ướt gây tai hại cho sức khỏe người tiêu dùng, làm tổn hại đường tiêu hóa, niêm mạc thành ruột, có nguy cơ dẫn đến viêm loét ruột, bao tử. Đặc biệt, tinopal có thể làm thương tổn mao quản khiến cơ thể gặp khó khăn trong việc thu nhận, tiêu hóa thức ăn và các chất dinh dưỡng. Nếu dùng thực phẩm chứa tinopal trong thời kì dài sẽ gây suy gan, suy thận, thậm chí cả bệnh ung thư. Giáo sư Chu Phạm Ngọc Sơn, chủ toạ Hội hóa học TP Hồ Chí Minh khẳng định, không có nước nào có bẩm phát hiện tinopal trong bún và cũng chưa từng có nghiên cứu, bài viết khoa học nào hướng dẫn phân tách tinopal trong bún. "Để xét nghiệm và phát hiện ra chất tinopal trong bún là rất khó, kỹ thuật phức tạp và cần thiết bị hiện đại. Vì thế, nếu kỹ thuật làm không tốt thì có thể bẩm "không phát hiện", nhưng bản chất vẫn có thể có tinopal trong bún" - Giáo sư Sơn cho biết thêm.
Tự cứu lấy mình…
Trước thông báo bún và bánh tươi sinh sản từ gạo nhiễm chất độc hại gây hoang mang cho người tiêu dùng, Sở Công thương và Sở Y tế TP Hồ Chí Minh đã kết hợp với các sở, ban, ngành liên tưởng tăng cường soát chất lượng mặt hàng bún, bánh phở; song song đề nghị hơn 200 cơ sở sản xuất, kinh doanh ký cam kết sản xuất bún an toàn, không dùng hóa chất độc hại. Phó Giám đốc Sở công thương nghiệp TP Hồ Chí Minh Lê Ngọc Đào cho biết, trong tháng 8, Sở sẽ phối hợp với các ngành, thẩm tra tuốt luốt cơ sở sinh sản, kinh dinh thực phẩm từ gạo; hướng dẫn nhà sinh sản khi đưa sản phẩm ra thị trường phải có bao bì, kiểm định và đăng ký chất lượng sản phẩm. Ngoài ra, Sở cũng đề nghị các siêu thị, tiểu thương thẳng thớm soát, đăng ký, công bố chất lượng sản phẩm đầu vào và chịu bổn phận về chất lượng sản phẩm đối với người tiêu dùng. Tới đây, Sở Công thương sẽ vận động nhà sản xuất bán hàng có hạn dùng và sẽ kiểm định chất lượng sản phẩm ngẫu nhiên, sau đó sẽ ban bố rộng rãi tính danh các nhà sản xuất vi phạm ATVSTP. Dự định trước ngày 10-8, Sở Công thương sẽ công bố cơ sở sản xuất và mặt hàng có dùng, chứa chất tinopal.
Trong lúc chờ các cơ quan chức năng thẩm tra, giám định, xét nghiệm và công bố các mẫu thực phẩm có chứa chất độc hại tinopal, các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng TP Hồ Chí Minh hạn chế việc mua và sử dụng bún, bánh canh, bánh hỏi, bánh phở, bánh cuốn, bánh ướt. Nếu mua, có thể kiểm tra bằng cách dùng đèn cực tím (đèn soi tiền) chiếu vào; thấy các loại thực phẩm nói trên phát sáng thì chúng đã bị nhiễm tinopal, hoặc nếu thấy bún, bánh canh, bánh hỏi, bánh phở, bánh cuốn, bánh ướt có màu trắng thất thường thì không nên mua. Bên cạnh đó, khi mua những loại thực phẩm nói trên, nên tìm những cửa hàng bán có cỗi nguồn, mác, hạn dùng rõ ràng... Tốt nhất hãy tự chế biến để bảo đảm an toàn sức khỏe cho bản thân và gia đình.
|