Nhưng vấn đề phải làm đầu tiên là nâng cao chất lượng, đầu tư cho y tế cơ sở
Nếu so với điều kiện của VN thì rõ ràng y tế VN cũng đã đạt được ở mức khá. Trú trọng công tác y tế dự phòng, giảm gánh nặng cho ngân sách Thứ nhất, phải xét trên tính chia sẻ. “Quốc gia không phải vừa xay lúa vừa cõng em” nữa. "Chạy nhanh nhưng hàng hóa xộc xệch" vấn đề này cần phải điều chỉnh. Mặc dầu sẽ vấp phải những khó khăn lớn, nhất là với những nước có nền kinh tế thị trường phát triển như nước Mỹ.
Trước đây, tôi còn được biết nhà nước tương trợ cho người dân xi măng, sắt thép để xây dựng nhà vệ sinh tự hoại. Ví dụ như Mỹ, Nhật, là trên 3000USD/người/năm. Bên cạnh đó cũng vẫn còn những cái hạn chế là chúng ta làm chiều sâu thì tốt nhưng chiều rộng thì kém.
Từ trước tới giờ VN cứ cấp tiền cho bệnh viện, bệnh viện cung cấp dịch vụ cho người dân nhưng lại không có được cơ quan quản lý, giám sát việc cung cấp dịch vụ của bệnh dẫn chứng đến tình trạng xin cho, sách nhiễu trong ngành y. Thực tiễn, VN cũng quy định 30% ngân sách chi cho y tế ngừa nhưng rất nhiều tỉnh không làm được như vậy, coi nhẹ công tác y tế đề phòng nên mới xảy ra hiện tượng tiêm chủng, vacine liên tiếp xảy ra sự cố thời kì qua.
Thứ hai, sẽ là thời khắc chuyển đổi cơ chế quản lý sự nghiệp y tế được tốt hơn. Ở một số địa phương hầu như chơi mở rộng dịch vụ này. Hiện VN đang bắt đầu quan hoài tới bệnh không lây nhiễm, và chương trình phòng chống loại bệnh này và đã khá thành công. Chống tham nhũng rất hiệu quả. Trong đó VN cả quốc gia, quần chúng cùng bỏ tiền mới được 75USD/người/năm (trong đó quốc gia chỉ có 30USD bằng một nửa số tiền đó còn lại nhà dân tự bỏ tiền).
Kế hoạch Obamacere là một tỉ dụ tốt cho VN hướng tới. Theo các nước, nhóm những người này sẽ có một dịch vụ khám chữa bệnh riêng.
Tuy nhiên, một trong những hạn chế của BHXH VN là mang tính san sẻ quá cao, nên có những người đóng nhiều hưởng ít, đóng ít hưởng nhiều. Về định hướng lâu dài nhà nước chỉ cấp tiền bảo hiểm cho dân còn các bệnh viện phải dựa trên số tiền thu được từ bảo hiểm để tự hoạch toán thu-chi mà không được cấp tiền trực tiếp. Việc tham gia bảo hiểm, điều trước nhất là sức khỏe của người nghèo sẽ được nhà nước bảo lãnh ưng chuẩn việc chi trả bằng BHYT, tránh được những rủi ro về uổng trong sử dụng dịch vụ y tế.
Các tuyến trên có thể tầng lớp hóa được, một mặt khuyến khích dân mua bảo hiểm, mặt khác huy động các nguồn đầu tư. Đặc biệt là phải chỉnh đốn vấn đề y đức, VN phát triển theo hướng bệnh viện tự chủ nhanh quá nên nảy những vấn đề thủ tục, tiêu cực.
Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận một thực tiễn thời kì hiện thì y tế công cộng địa phương đang bị xem nhẹ. PV: Xin cảm ơn ông! Nguyễn Vũ. Đây gọi là định hướng chi ngân sách theo đầu ra, chúng ta chi ra bao nhiêu nghìn tỉ thì bao nhiều người dân được khám chữa bệnh.
Trong ngày mai, để đạt được đích ngành y tế phải tăng tính nghĩa vụ, giám sát chất lượng. Hơn nữa, vấn đề đào tạo cũng là vấn đề. Hà tằn hà tiện cho ngân sách nhiều tỉ đồng trong công tác dự phòng bệnh tật, săn sóc sức khỏe. Hiện theo tính hạnh, có 42 triệu người dân VN đã có thẻ nhà bảo hiểm do quốc gia hỗ trợ.
Các tỉnh hầu hết không quan hoài và không biết mua ở đâu. Phổ cập 100% có BHYT, cơ quan bảo hiểm chính là cơ quan giám sát. Nhưng từ việc đó có thể thấy, vấn đề bảo vệ sức khỏe đặc biệt là bảo vệ sức khỏe cho người nghèo là vấn đề được Mỹ đặc biệt tôn trọng.
VN hi vọng khó khăn này thế nào? Theo ông, mục tiêu y tế công của VN đã đích thực có kết quả? Ông Nguyễn Văn Tiên: Tại Nghị quyết 18, Quốc hội có quy định, yêu cầu đầu tư cho y tế phải cao hơn chi cho tầng lớp, nhưng thực tại thì không cao hơn được là bao nhiêu.
Chính nên chi, ngành y tế phải quyết định nâng cấp chất lượng tiêm chủng, trước nhất là giãn số trẻ tiêm trong một ngày, vì dụ trước là 100 trẻ tiêm/ngày thời giờ chỉ còn khoảng 50 trẻ/ngày để bảo đảm trẻ em được chăm sóc tốt hơn, nghỉ ngơi, xử lý tai biến tốt hơn.
Như vậy sẽ đánh giá được chuẩn xác hiệu quả của nguồn vốn đầu tư. Cố nhiên, qua một đôi sự cố gần đây có thể nhận thấy sự hạn chế, yếu kém về nguồn lực, hạn chế về sự quan hoài chỉ đạo của địa phương, hạn chế do tổ chức bộ máy, hệ thống y tế cấp huyện. Các vấn đề xã hội của Quốc hội phân tách. Việc chăm nom sức khỏe được thực hành tốt nó sẽ có tác động thúc đẩy phát triển nền kinh tế-tầng lớp.
Theo ông, thách thức nào cho Việt Nam khi hướng tới đích này, thưa ông? Ông Nguyễn Văn Tiên: Từ thời tổng thống Bill Clinton, vấn đề cải tổ hệ thống y tế đã được đặt ra, Mỹ vẫn chi nhiều tỉ đồng cho vấn đề trông nom sức khỏe người nghèo
Hiện tượng tiêu cực sẽ kết thúc khi toàn dân đều được mua bảo hiểm y tế. Mặc dù tốn kém hơn. Hơn nữa, tính nhân bản của từng lớp chủ tức thị chúng ta phải lo cho sức khỏe của người dân chứ đừng quá nặng về tính phát triển thị trường.
Nhất là trong điều kiện uổng y tế càng ngày càng đắt đỏ như bây giờ. Tuy nhiên, kế hoạch đã vấp phải sự phản đối ngay trong Chính phủ liên bang và số đông người dân nước Mỹ.
Nhất là đối với các địa phương. Theo xem của họ, có khoảng hơn 32 triệu người dân (15%) nước Mỹ hiện không có điều kiện mua bảo hiểm. Để hướng tới đích 100% người dân có được thẻ BHYT đòi hỏi sự đóng góp của nhà nước là rất lớn.
Trong điều kiện uổng dịch vụ y tế ngày một đắt đỏ, người dân sống lâu hơn, uổng tốn kém hơn tôi cho rằng vấn đề y tế cơ sở, đặc biệt là công tác khám chữa bệnh phải đặc biệt được quan tâm nhiều hơn. Ông có khẳng định, thụ động sẽ mất đi và chất lượng khám chữa bệnh được nâng lên, thưa ông? Ông Nguyễn Văn Tiên: Ở Việt Nam bây chừ có khoảng 70% dân số có BHYT, so với một nước có nền kinh tế như VN việc đó là sự cố rất lớn mà không phải nước nào cũng làm được.
“Quốc gia không phải vừa xay lúa vừa cõng em” PV: Cứ cho là mục tiêu y tế công đã đạt được như ông nói, vậy theo ông khi đạt được mục đích 100% người dân tham dự BHYT thì nó ý nghĩa gì về lâu dài. Tuy nhiên, vì nước Mỹ là nước phát triển theo thiên hướng kinh tế thị trường, họ rất khuyến khích phát triển y tế tư nhân, bảo hiểm y tế tư nhân chứ không có ý kiến vì lẫn nhau, san sớt cho nhau.
Bây chừ, ngành y tế đang phát động lại phong trào y tế địa phương. Nên người ta nói, Mỹ đã thất bại trong tính chia sẻ của chính sách y tế nhưng ngược lại do tính thị trường mà họ đang được hưởng một nền y tế kỹ thuật hiện đại, phát triển nhất. Nếu thực hiện được như vậy sẽ thấy nó có những tác động to lớn tới sự phát triển cũng như vấn đề chăm chút sức khỏe của người dân.
Nhưng không phải vì y tế đã đạt được những kết quả mà không được đầu tư nữa vì phí y tế ngày một đắt đỏ, kỹ thuật đương đại, nên vấn đề đầu tư y tế công vẫn luôn phải được quan tâm. Hiện có khoảng gần 70% dân số có thẻ bảo hiểm, đây là thành công rất lớn, vì VN thu nhập không cao, nhưng nhà nước chi trả cho bảo hiểm gần như hoàn toàn.
Vệ sinh, nước thải không được quan hoài đúng mực. PV: Cơ chế như vậy, liệu có thể đổi thay được tư duy, y đức, thưa ông? Ông Nguyễn Văn Tiên: Vì VN đi theo hướng bệnh viện tự chủ sớm quá, nên kỹ thuật y tế hiện đại nhưng cơ chế tài chính không theo kịp.
Ông Nguyễn Văn Tiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề từng lớp của Quốc hội thực tại, việc mong muốn quốc gia tương trợ dân nghèo được dùng BHYT là quan điểm từ thời Tổng thống Bill Clinton cho tới thời Tổng thống Obama (hay còn gọi là kế hoạch Obamacare). Tôi cho rằng, nếu quốc gia đầu tư cho sức khỏe thì cũng không đi đâu mà thiệt, vì đầu tư cho sức khỏe là đầu tư cho phát triển.
Để tương trợ số người dân này có được bảo hiểm y tế buộc chính phủ Mỹ phải trích từ ngân sách cả mấy trăm tỉ đô/năm chi cho việc này. Mục đích của VN hướng tới là 100% người dân trong tương lai sẽ có được BHYT. PV: Nhận thức rõ ràng “đầu tư cho sức khỏe là đầu tư cho phát triển”, nhưng với một nước có nền kinh tế hùng mạnh như Mỹ còn vấp phải những khó khăn lớn. Dẫn đến việc không được duyệt ngân sách và Chính phủ phải dừng hoạt động.
Đối với thầy thuốc thì không nên tồn tại hệ đương chức, con người cần phải được rèn rũa, đào tạo đàng hoàng nếu không sẽ có những chuyện chết người, thụ động xảy ra. Dù rằng, tỉ lệ chi cho y tế nhàng nhàng của VN so với các nước không phải là thấp, nhưng so với mức chi tuyệt đối thì thấp hơn so với các nước trên thế giới.
Chất lượng tiêm chủng không cao, thực chất là do thiếu tiền, thiếu đào tạo, thiếu nguồn lực dẫn đến chất lượng y tế đề phòng bị bỏ ngỏ, dịch bệnh phát triển. Có thể tính rất rõ, nếu sức khỏe tốt thì giảm ngày ốm, giảm bệnh tật nhà nước đỡ tốn tiền, gia đình đỡ tốn tiền, đầu tư cho y tế giảm đó là vững chắc. Y tế cơ sở Việt Nam kém chất lượng do thiếu tiền PV:- Ông đánh giá thế nào trước quyết định đóng cửa Chính phủ liên bang do bất đồng trong biểu quyết kế hoạch tài chính ngân sách nhà nước chi cho đích coi sóc sức khỏe của người nghèo.
Trong tương lai nhà nước chỉ tương trợ về cơ sở hạ tầng, các cơ quan y tế này sẽ phải hoạt động hoàn toàn tự lập, và sẽ có nhiều bệnh viện tư dự cùng khám chữa bệnh. Quốc hội cũng đã có quyết nghị đề nghị phải giám sát nhưng nhiều tỉnh không làm được. Coi ngó sức khỏe, giảm nhẹ ngân sách PV:- Theo ông, chính sách trông nom sức khỏe có tác động gì tới sự phát triển nền kinh tế-tầng lớp, thưa ông? Ông Nguyễn Văn Tiên: Có thể nhận thấy rõ, VN đã đạt được một số thành tựu trong y tế dự phòng chính là do công tác định hướng tiêm chủng phòng bệnh.
Hơn nữa, danh mục thuốc của VN nhiều hơn các nước, đối với các nước thế giới chỉ có hơn 400 loại, nhưng VN thì có cả 1000 loại. Vậy thì, từ câu chuyện của nước Mỹ, vấn đề này được nhóng như thế nào ở VN? Nếu VN kiên tâm làm bảo hiểm toàn dân thì cần phải có sự đồng thuận rất cao trên cơ chế nép mới có thể thực hành được vì tính chia sẻ của BHYT là rất cao.
Còn tiêm chủng mở mang đã quy định, nữ giới mang thai, trẻ con dưới 6 tuổi ép phải tiêm chủng, tiêm chủng là hoàn toàn miễn phí. Về cơ bản mục đích đầu tư y tế công của chúng ta đã đạt được.
Theo tôi được biết, sự cố 3 trẻ tử vong ở Quảng Ngãi thìa là do không được cấp cứu kịp thời. Ngoại giả, chúng ta còn có cơ chế cung cấp vacine nguyện cho các gia đình có điều kiện để phục vụ những người có điều kiện.
