Con trai bà là David Buchan kể tiếp câu chuyện: “Một đêm có tiếng gõ cửa
Đại tướng Võ Nguyên Giáp trả lời phỏng vấn truyền hình Pháp, Điện Biên Phủ - 1984. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đáp phỏng vấn truyền hình Pháp, Điện Biên Phủ - 1984. Ảnh: Quang Phùng Những người Nga mà Bill Buchan có quan hệ làm ăn nói với hai người Việt Nam này rằng người Scotland có thể giúp họ mua khí giới. Bill không muốn để Nathalia một mình tại thủ đô Bangkok hỗn loạn khi ông vắng mặt, do đó đã tới Đại sứ quán Anh để tìm một khẩu súng ngắn cho vợ.
Khi Thế chiến 2 chấm dứt, cặp vợ chồng đến Bangkok, Thái Lan để kinh doanh thuốc lá. “Chúng tôi vừa mới hết súng ngắn - một viên chức sứ quán nói - nhưng tôi có một thứ còn tốt hơn”.
Câu chuyện của Tomohiko Hayashi, Bill và Nathalia Buchan chỉ là những góc cạnh rất nhỏ, không gây nhiều chú ý, nhưng David nói rằng nói thẳng tuốt tuột mọi chuyện là vấn đề danh dự cá nhân chủ nghĩa. Ông ta đưa ra một khẩu súng Tommy, giống loại mà gangster dùng trong các bộ phim hành động.
Những đêm Bill không có nhà, Nathalia vốn vẫn còn gầy gò ốm yếu và mù một mắt sau khi ra khỏi trại tụ hội, có thể dọa hoặc cảnh báo những kẻ côn đồ ở Bangkok. Hai người đàn ông này sau này tên tuổi gắn liền với cuộc đương đầu chống Pháp và Mỹ ở miền Nam Việt Nam, nhưng vào thời khắc đó, cuộc chiến tranh của họ mới chuẩn bị bắt đầu
Bà Nathalia Buchan, (thành phố Victoria, Canada), mất 2010 khi đã thọ trăm tuổi, từng gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp - người được mệnh danh là “Napoleon Đỏ” trước khi cuộc chiến tranh Việt Nam bắt đầu. Đó cũng chính là những gì Buchan đã làm, tới Tiệp Khắc vào năm 1946 để thay mặt họ môi giới một thỏa thuận mua vũ khí.
Là người gốc Nga, Nathalia có thể chọn lựa sự tự do, nhưng bà tự nguyện theo người chồng Scotland vào trại giam Lunghua một tháng sau ngày cưới. Bốn năm sau, năm 1958, Bill chết thật. “Những khẩu súng đã được chuyển tới Thái Lan, sau đó tới Đông Dương” - David kể.
Mẹ tôi ra mở và trước mặt mẹ tôi là Hồ Chí Minh và Tướng Giáp”. Ngược dòng quá vãng về năm 1941 khi Nathalia và Bill Buchan thành thân ở Thượng Hải, thị thành đang bị Nhật Bản chiếm đóng. Vợ chồng Buchan chung cuộc chuyển đến Hong Kong và sinh được David. Hai mẹ con chuyển đến Victoria, Canada nơi David làm việc trong chính quyền địa phương. Ảnh: Quang Phùng Bill Buchan đấu viện trợ Việt Nam cho đến khi Chính phủ Mỹ cảnh giác vì xu hướng đương đầu của phe cộng sản trở thành rõ ràng.
Hiện tại, Võ Nguyên Giáp được báo chí toàn thế giới nhớ đến.
